Irakasleontzako IKT tresnak

XXI. mendeak, nahiz eta oraindik hamarkada t'erdiko bizitza izan, zeresan handia ematen hari da, urte gutxiren barruan aldaketa nabarmen ugari eman baitira gizartean bizitzeko eta erlazionatzeko erei dagokienez.

Hezkuntzan ere, poliki poliki eta uste baino erresistentzia handiagoarekin bada ere, aldaketa haizeak azken urteetan pilatu den hautsa arrotzen hasi dira eta badirudi mende berriari eta gaur egungo gizarteari begirako pedagogia baten baitan lan egiten hasi garela.

Aldaketa honetan, IKTak ezinbesteko tresna dira. Gaur egun, jakituria eta informazioaren bolumena hain da handia, non ezinbestekoak bilakatu dira informazioa aurkitu, artatu eta sailkatzeko tresnak. Horretaz gain, tresna hauei esker, klasean lan egiteko moduak iraultzeko aukera eskaintzen digute.

Hala ere, informazioarekin gertatzen den bezala, IKTen mundua ere izugarri hasi da azken urteetan, aplikazio eta tresna ugari sortzen direlarik urtero. Horrela, beharrezkoa izaten da norberak bere erabileraren arabera erreminta hauen sailkapen bat egitea, egokiagoa baita norbere beharren arabera tresna gutxi baina ongi erabilitakoak izan, aplikazio eta erreminta ugari erdizka erabiltzea baino. Sarean hainbat sailkapen aurki genitzake, aditu edota norbanako ezberdinek erabiltzen dituzten IKTak azaltzen direlarik, guztietatik sailkapen bat egin dugu, gure ustez erabilgarrienak iruditu zaizkigunak:

• 50 erreminta erabilgarri, online eta doakoak
• Lucia Álvarezen ezinbesteko 10 aplikazio (educaconTIC)
• Bideoak editatzeko 4 tresna erabilgarri

Gure buruei so egiten badiegu, ezin daiteke esan adituak garenik, hezkuntzaren arloan gure jakituria maila mugatua baita, hala ere, gutako norbanako bakoitzak tresna ezberdinak erabiltzen ditu, bakoitzak bere PLE (Personal Learning Enviroment) propioa duelarik. Adibide gisa, hemen doa txertatuta gutako batena:

• Personal Learning Enviroment

Hezkuntzari dagokionez, gure eguneroko jardunean honakoak dira guk gehien erabiltzen ditugun tresnak, honek ez du esan nahi hauek direnik guztiak, baina esan liteke oinarrizkoenak direla:

Korreo elektroniko gisa erabiltzen dugun e-mail zerbitzua da. Informazio truke formalerako eta Google plataformari esker gainontzeko aplikazio ezberdinek elkar eragiteko.

https://mail.google.com/

Dokumentuak sarean egin eta editatzeko aukera eskaintzen du. Proiektuak (irakasle zein ikasleenak) era kooperatibo batean egiteko aukera eskaintzen du. Feedbackak jasotzeko aukera errazten du, edonorekin elkarbanatu baitaiteke.

www.google.com/docs/about/

Fitxategiak atzitzeko aukera ematen du, hodeian kokatuta dagoen biltegi honek, proiektu ezberdinetako daokumentu guztiak beti eskuragarri ditugularik. Gainera, norbere dokumentuen babes kopia bat egiteko aukera eskaintzen du. Google plataformari esker, dokumentu hauek editatzeko aukera dago.

http://www.google.es/drive/about.html

DIIGO aplikazioari esker (Digest of Internet Information, Groups and Other Stuff ) bilaketak egiterakoan, interesgarritzat jotzen dugun guztia era ordenatu batean sailkatu genezake, bertako laster-markak gaiaren arabera sailkatuz. Aplikazio honi esker gainera, social bookmarking deritzona burutu daiteke, hots, norbanakoek elkarren artean eta taldeetan laster markak elkarbanatzea.

https://www.diigo.com/

Scoop.it, dokumentuak artatzeko erabiltzen den tresna da. IKTak askotan, informazioa trukatu eta edukiak kudeatzeko erremintak izaten dira, baina eskuartean dugun tresna hau pausu bat haratago doa. Arlo honetan, guk geuk analizatu eta igotzen dugu aplikazio honetan agertuko den edukia, gainontzekoekin elkarbanatzeko.

                                                   http://www.scoop.it/

Feedly erabiltzea, batzailea deituriko webgunea da, guk hautaturiko informazio iturriak (blogak, webguneak…) modu automatikoan arakatzen ditu eta argitaratzen dutena erakusten digu era antolatu batean, izenburua, paragrafo bat eta bere lotura erakutsiz. Guzti hau, era automatikoan burutzen du, bere kasa.

                                                      https://feedly.com/

Irakasle zein ikasleei, informazioa eskuragarri eta eguneratua eskaintzea da niretzat tresna honek duen indargunerik nabarmenena. Azken finean, irakasleontzat auto-formakuntzarako tresna ezin hobea da, sare sozial honek duen izaera kolaboratiboa dela eta. Gainera, elkarlanean proiektu eta ideia berriak garatu eta eraikitzeko aukera eskaintzen digu.

                                                      https://twitter.com

Horretaz gain, irakasle gisa, Software Librearen aldeko autua egitea garrantzitsua dela deritzogu, hauek, era kolaboratibo batean sortuak daude eta komunitatearentzat eginak daude. Askotan uste da erreminta hauek beraien parekide komertzialak baino ahulagoak direla, baina erabiltzaileen ehuneko handi batentzat guztiz baliagarriak dira. Gainera, hautu kontziente bat ere izan behar dela uste dugu, izan ere informazioaren eta jakituriaren eraikuntza kooperatiboan sinesten badugu, hauek kudeatzeko tresnetan ere filosofia berebera erabiltzea litzateke egokiena.

Sekuentzia didaktikoa XXI. mendean

Azken urteotan hezkuntzaren mundua birplanteatzen ari dela esan genezake. Horrela, lehen hitz gakoa "jakituria" bazen, gaur egun "konpetentzia" hitza bilakatu da.

Konpetentziak, definitzeko erraza ez den zerbait da, baina bizitzan zehar sortuko diren arazoei aurre egiteko pertsona orok behar duen zerbait dela esan genezake. Horregatik, jokabide, prozedura eta osagai kontzeptualak, aldi berean eta modu elkarlotuan, mugiarazten diren ekintzak dira. Konpetentzien ikasketa ez da ikasketa mekanikoa, eta adierazgarritasunak eta funtzionalitatea garrantzia gehiago dute.

Baina nola inplementatu hau hezkuntzan? Zela hezten da konpetentzietan? Xavier Roegiers jaunaren 

"¿Qué es el EPC? Enfoque por las competencias y pedagogía de la integración explicadas a los educadores" lanean era argi batean azaltzen du konpetentzien inguruko lanketaren oinarriak.

Goiko galderen erantzunei so eginez gero, nahiz eta hasiera batean 3. ikasleak badirudien gaizki egiten duela ariketa, konpetentzietan oinarrituko bagina, hiruretatik bakarra da era egoki batean adierazi eta hizkuntza egoki bat erabiltzeko gai dena. Beraz, XXI. mendeko irakasle gisa, garrantzitsua da gure fokua konpetentzietan ezartzea eta gainera gure jarduna honen baitan koherentea bilakatzea.

Konpetentzietan hezteko erronkari erantzuteko unean, Sekuentzia Didaktikoek ezinbesteko papera izango dute. Hots, sekuentzia didaktikoak ikasle konpetenteak hezteko bidean eman behar diren pausuak dira. Hots, gure hezkuntza ereduaren ideiak ikasgelara eta errealitatera (praktikara) eramateaz arduratzen da. Sekuentzia didaktiko bat diseinatzerako unean, honako galderei erantzuten saiatu behar gara, zer irakatsi nahi dugu eta nola?

Horrela, Sekuentzia Didaktiko bat diseinatzerako unean, hiru oinarri izan behar ditugu kontuan:

• Landuko den materiaren helburu (konpetentzia) espezifikoak eta proiektua aurrera eramango duen jarduera nagusia (azken xedea).
• Landuko ditugun zeharkako konpetentziak eta horiek lantzeko erabiliko ditugun metodologiak.
• Aurrera eramango dugun ebaluazio mota eta ebaluatzeko metodologia.

Guzti hau garatzerako unean, hiru pauso edota zehaztapen maila jarraitzea proposatzen dugu, 

• Lehenengo zehaztapen maila: proiektuaren muina.

• Bigarren zehaztapen maila: proiektuaren faseak. 

• Hirugarren zehaztapen maila: egunez eguneko programazioa

Lortu nahi ditugun helburuak finkatzea da helburua, horrela landu nahi ditugun konpetentzia espezifikoak zein zeharkakoak erabakiko ditugu. Horretarako gainera, nola lortuko ditugun helburu hauek finkatu beharko dira, erabiliko den metodologia hain zuzen ere.  Azkenik, proiektu guztia nola ebaluatuko dugun erabaki beharko da, Zertarako ebaluatu? Zer ebaluatu? Nork eta noiz ebaluatuko du zer? Nola ebaluatuko da? galderei erantzun beharko diegularik.

Klase bakoitza diseinatzerako unean, lau fase bereiztea proposatzen dugu: Sarrera edo hurbilpen fasea; garapen fasea; ekoizpen aurreko hausnarketa fasea; ekoizpen edo aplikazio fasea eta ekoizpen edo aplikazio ondoko hausnarketa fasea.

Askotan esan ohi den bezala, irudi batek mila hitz baino gehiago balio izan ohi du, eta azpiko taulan finkatzen dira sekuentzia didaktiko bat diseinatzeko orduan gure ustez kontuan izan behar diren puntu garrantzitsuenak.